LEKSTROOM REGIO – Slechts 36% van de jongeren gaat naar de stembus bij gemeenteraadsverkiezingen, blijkt uit onderzoek. Het overgrote merendeel stemt dus niet. De gemeenten in de Lekstroomregio doen de trukendoos open om jongeren tóch te activeren: van een ansichtkaart door de burgemeester tot een jongerenstemwijzer.
In Nieuwegein biedt de gemeente een speciale jongerenstemwijzer aan in samenwerking met Young Voice. Nieuwegein is een van de twaalf gemeenten die hieraan meedoet. De stellingen gaan over onderwerpen die jongeren bezighouden, zoals geluidsniveau op festivals, fatbikes en woonplekken. De stellingen worden afgewisseld met filmpjes.
Omroep Lekstroom vroeg jongeren in Nieuwegein wat zij van de stellingen vinden:
Wat bepaalt of jongeren gaan stemmen?
In IJsselstein loopt Tamás Tarcsai stage bij de gemeente. In opdracht van de griffie onderzoekt hij welke factoren bepalen of mensen wel of niet gaan stemmen en hoe de gemeente daarop kan inspelen. Zogeheten institutionele factoren wegen het zwaarst: dat zijn dingen als de dag van de verkiezingen, het feit dat er stemplicht is, en het gemak van stemmen. Qua ‘niet-institutionele factoren’ weegt bij jongeren opleidingsniveau het zwaarst mee.
Bij landelijke verkiezingen helpt het voor het opkomstpercentage dat jongeren de politici beter kennen, omdat dat bekendere figuren zijn dan in de gemeenteraad. Maar wat ook meespeelt of het normaal is om met vrienden of familie de politiek te bediscussiëren. En op welke dag de verkiezingen zijn, en of je dan tijd en zin hebt.
Tegenstrijdig
De gemeente IJsselstein informeert jongeren hoofdzakelijk via video’s op sociale media. Tarcsai gebruikt een onderzoek van Daphne Cornelisse in opdracht van ProDemos, over wat jongeren verwachten van video’s van politici op sociale media. Dat is aan de ene kant professioneel en zonder straattaal, maar tegelijk spreken influencers hen aan. Ze vinden het leuk als een onderwerp gamified is, bijvoorbeeld met een quiz op straat. Belangrijke kanttekening is dat het onder jongeren sterk kan verschillen wat ze zéggen te gaan doen en wat ze daadwerkelijk doen.
Wat de gemeente in Tarcsais ogen meer kan doen is community leaders oproepen om hun achterban te activeren. “Vraag aan mensen bij de kerk, moskee, voetbalclubs of grote bedrijven waar veel jonge mensen werken of zij willen vragen om te gaan stemmen.” Volgens hem kun je jongeren vroeger en intensiever betrekken in de politiek. Dat kan door meer lessen maatschappijleer, of verkiezingen op school. En hij noemt het Cals College als voorbeeld. Een paar klassen komen nu eens per jaar op bezoek in het gemeentehuis. “Dat kun je veel vaker doen. Je kunt zeggen: elke maand nodigen we twee, drie klassen uit. Dan komt ieder kind aan het eind van zijn schoolcarrière minstens één keer de lokale politiek tegen.”
Ansichtkaart van de burgemeester
In Houten ontvingen 2600 jongeren van 18 jaar en ouder afgelopen week een persoonlijke ansichtkaarten van burgemeester Karen Heerschop thuis op de mat. De gemeente wil hen erop wijzen dat er veel zaken in de gemeente spelen die jongeren aangaan, zoals of er fatbikes in het centrum mogen rijden en welke voorzieningen er zijn. “Je kunt de stad en toekomst voor vier jaar bepalen”, benadrukt burgemeester Karen Heerschop. “Het gaat om jongeren die vorige keer nog niet mee mochten doen aan de verkiezingen en nu dus 18 t/m 21 jaar oud zijn.” Ze hoopt dat jongeren gebruikmaken van hun stemrecht.
Eerder probeerde de gemeente jongeren via brief te betrekken, maar “brieven worden niet meer gelezen.” Met de persoonlijke boodschap aan jongeren hoopt de gemeente bij te dragen aan meer jeugdige stemmers.
Jongerendebat
De gemeente Lopik organiseerde afgelopen week een speciaal jongerendebat voor leerlingen van groep 7. Onder leiding van locoburgemeester Gerrit Spelt debatteerden ze over twee thema’s. De winst ging naar Vrijheid voor Lopik.
Volg de uitslagenavond live op Omroep Lekstroom! Je hoort onze verslaggevers ter plaatse tussen 20.00 en 23.00 op de radio.
Video: Meike van Eijndthoven
Foto: archief
