HOUTEN – Dankzij zijn hulphond durfde Kaj van Diemen uit Houten weer de straat op. Maar nu gaat Zingo met pensioen. En geld voor een nieuwe hulphond heeft hij niet. Een psychische hulphond wordt alleen vergoed als je (oud-)militair of politieagent bent. “Ik moet domweg bij mensen om geld vragen.”

Zingo was anderhalf jaar oud toen hij huisgenoot van Van Diemen werd tijdens de coronaperiode. Van Diemen strijkt de hond liefdevol over de kop. “Ik kwam in een zwart gat terecht en durfde de straat niet meer op. Door corona werd ik teruggegooid in mijn ziekenhuisverleden.” Via Altrecht werd hem een psychische hulphond aanbevolen. Dat betekende dat Van Diemen weer boodschappen kon doen. Ook maakte Zingo hem ’s nachts wakker als hij een nachtmerrie heeft. “Zingo geeft een gevoel van vrijheid en veiligheid”, aldus Van Diemen.

Van pensioen genieten
Dat Zingo met pensioen gaat, heeft puur met leeftijd te maken. “De hond wordt minder scherp”, legt hij uit. “En dan kan hij op een goed moment niet meer goed functioneren.” Binnenkort gaat Zingo hem dus verlaten. “Ik hoop dat hij ergens van zijn pensioen mag genieten, waar hij ook – net als nu – veel naar buiten mag”, verzucht Van Diemen.

Het traject met de nieuwe hulphond is al begonnen. “Normaal wen je eerst aan de hond”, vertelt Van Diemen. “Ik heb de nieuwe hond nu al een aantal keren ontmoet. Binnenkort volgt er een logeerpartijtje.”

Vijftienduizend euro
De kosten van een psychische hulphond zijn hoog: maar liefst vijftienduizend tot vijfentwintigduizend euro. Die kosten worden alleen vergoed voor (oud-)militairen of -politieagenten. Niet voor particulieren met een beperking, bijvoorbeeld epilepsie, autisme of PTSS. Die kunnen wel een beroep doen op de Wmo. Dat is een wettelijke regeling die er voor zorgt dat mensen zo lang mogelijk zelfstandig thuis kunnen wonen.

Gemeenten zijn niet verplicht tot deze vergoeding en bepalen zelf of ze uitbetalen. Het helpt niet dat er al voor veel dingen een beroep op de Wmo wordt gedaan, zie ook artikel. Of de gemeente wil vergoeden, is maatwerk.

Crowdfundingcampagne
Sinds dit jaar is er wel een uitspraak van de Centrale Raad van Beroep: alleen als iemand zeer ernstig is beperkt in zelfredzaamheid of maatschappelijke participatie en een hulphond de enige resterende oplossing is, is de gemeente in uitzonderlijke gevallen verplicht om de kosten te vergoeden. Is het budget er, dan kan een aanvraag worden gedaan via Hulphond Nederland of de KIBO Medical Detection Dogs | Specialist in Medische Detectiehonden. Er is vaak wel een wachttijd.
Van Diemen zag op tegen de lange weg die naar zijn zeggen met een aanvraag via het Wmo gepaard gaat en de onzekere uitkomst en is een crowdfundingcampagne gestart.

Positieve effecten
De kwaliteit van training van hulphonden verschilt, maar volgens het Ministerie wordt er gewerkt aan een Europese richtlijn hiervoor. De positieve effecten van een hulphond worden al wel onderschreven door de Stichting Hulphond die op de website verwijst naar een onderzoeksproject van de Universiteit Utrecht in samenwerking met het Ministerie van Defensie. Bij Nederlandse veteranen die werden onderzocht werden minder nachtmerries, minder negatieve gedachten, betere slaap en verbeterd sociaal functioneren gerapporteerd in vergelijking met veteranen zonder hulphond. Ook partners van mensen met een hulphond gaven aan dat deze de relatiekwaliteit verbeterde en zorgde meer sociale betrokkenheid.

Van Diemen wil gezien zijn eigen positieve ervaringen oproepen tot een landelijke regeling. “Er zijn mensen die het niet durven vragen”, zegt Van Diemen. “Of die geen vangnet hebben van mensen die willen bijdragen. Ik heb vorige keer geluk gehad dat ik het geld bij elkaar heb gekregen. Ik hoop dat dat weer lukt.”

Foto: Omroep Lekstroom