LOPIK – Burgemeester Laurens de Graaf (48) kondigde in juli zijn vertrek aan na acht jaar burgemeesterschap. Hoe heeft hij die periode ervaren en heeft hij bereikt wat hij zich had voorgenomen? Vandaag het derde deel van een vierdelige serie naar aanleiding van ons gesprek met De Graaf.

De andere delen van de serie nog niet gelezen? Lees hier deel 1 en deel 2. 

Hoe zou je de gemeenschap en de mentaliteit van Lopik samenvatten?
“Elk dorp in Lopik heeft echt een heel eigen karakter,” zegt De Graaf. “Toch zie je ook duidelijke overeenkomsten. De dorpen zijn sterk en de sociale betrokkenheid is groot. De invloed van de kerken is nog steeds merkbaar, met waarden als naastenliefde stevig verankerd. Mensen kijken naar elkaar om en hechten aan rust. Ze wonen hier graag, midden in het open veenweidegebied. Het vlakke landschap geeft ruimte en uitzicht – men geniet ervan dat je hier zo heerlijk ver weg kunt kijken.

“Stiekem zijn we hier ook best trots op alles wat we hebben, al zeggen we dat niet snel hardop. Dat is ook typisch Lopik: die trots mag eigenlijk best wat vaker uitgesproken worden. Net als complimenten trouwens, want die worden hier niet zo snel gegeven.”

“De polder kent ook harde werkers, met een hoog arbeidsethos en opvallend veel praktische wijsheid. Het agrarische karakter is sterk aanwezig. In de media klinkt het soms simpel dat boeren ‘het anders moeten doen’, maar elke boer die ik hier spreek, is juist enorm begaan met de natuur.

“En verder wat betreft die mentaliteit: inwoners zijn vooral pragmatisch en oplossingsgericht. Ze zijn meer van de uitvoering dan van het beleid. Dat merk je ook in de gemeenteraad: dikke beleidsstukken zijn niet zo geliefd, zolang de dienstverlening richting inwoners maar goed geregeld is. Want uiteindelijk staat de inwoner altijd voorop.”

Hoe heeft u de samenwerking met de inwoners en verenigingen van Lopik ervaren?
“Dat verschilde sterk per thema. In de veiligheidsregio liep de samenwerking bijvoorbeeld heel goed. Tijdens crisissen, zoals de opvang van vluchtelingen en de coronaperiode, stond die samenwerking echt stevig. Het recreatieschap was een ander verhaal: daar waren interne problemen, het werkte niet effectief en het kostte te veel geld. Dat hebben we later anders ingericht, zodat het publieke geld beter benut kon worden.

“Hoe goed een samenwerking verloopt, hangt ook af van de mensen die er leiding aan geven. Goede bestuurders maken dan ook een écht verschil. Maar van wat ik overal heb gezien, is de bereidheid om samen te werken er zeker! In Lopik beseft men heel goed: alleen red je het niet. Samenwerking is noodzakelijk om het hoofd boven water te houden. Het verschil met een grote gemeente is groot. Waar Utrecht misschien honderd mensen voor een bepaalde taak heeft, moeten wij het hier vaak met één persoon doen. En als die dan ziek wordt, is dat meteen voelbaar.”

Waar liggen volgens u de belangrijkste uitdagingen voor Lopik in de komende jaren?
“Wonen blijft een grote uitdaging. We willen graag bouwen, maar dat stuit soms op beperkingen van de provincie Utrecht. Dat kan lastig zijn. Ook veiligheid blijft belangrijk, niet alleen lokaal maar ook in bredere zin: geopolitiek, cyberveiligheid en weerbaarheid op allerlei vlakken. Kunnen we omgaan met stroomuitval? Zijn er noodpakketten? We moeten voorbereid en weerbaar blijven.

“Het is een groot goed dat we in een democratie leven met veel vrijheid. Dat moeten we koesteren en hoog houden, zodat we, ook bij kleine processen en verschillende meningen, elkaar blijven aankijken en het gesprek aangaan.”

Blijft u na uw afscheid als burgemeester op een of andere manier betrokken bij het dorp?
“Ja, natuurlijk volg ik alles nog via de kranten en online. Ik heb mezelf voorgenomen niet meteen overal in besturen te duiken, ik wil mijn opvolger ook niet voor de voeten lopen. Verder blijf ik trompet spelen, thuis en in een band. Ik blijf gewoon in Willige Langerak wonen en loop daar nog steeds mijn gebruikelijke rondjes – alleen dan als oud-burgemeester!”

Morgen verschijnt deel vier van het vierdelige afscheidsinterview met burgemeester Laurens de Graaf.

Foto: Jennifer Lijcklama à Nijeholt