REGIO LEKSTROOM – Het gaat slecht met de natuur in het landelijk gebied. Dat laat het meerjarige onderzoek van de provincie Utrecht zien. Steeds meer planten en dieren verdwijnen in onze regio. Welke soorten zijn er verdwenen en wat merken we daarvan? Maar ook: wat kun je er zelf aan doen? De redactie ging met een ecoloog op pad.
“Wereldwijd is in de loop der jaren maar liefst 73% van de biodiversiteit verdwenen,” vertelt ecoloog Sjoerd Schimmel van Provincie Utrecht. Ook in de provincie Utrecht is al jaren een duidelijke achteruitgang te zien. Toch bestaan er talloze initiatieven om de natuur te behouden en te versterken. De provincie houdt de staat van de natuur goed in de gaten. Elk jaar onderzoekt men 10% van de Utrechtse natuur op de aanwezigheid van planten- en diersoorten. Na tien jaar is zo het hele gebied weer in kaart gebracht.
De ecoloog zoomt in op de uiterwaarden langs de Lek in de Lopikerwaard, een natuurlijk lint van zo’n 600 hectare, met stukjes land die bij hoog water regelmatig onderlopen.
Goed nieuws
“Ondanks het alarmerende rapport over wat er slecht gaat in de provincie, gaat er ook veel goed”, zegt Schimmel. “Er zijn ontzettend veel initiatieven in deze regio om de natuur te verbeteren.”
Concreet betekent dat bijvoorbeeld dat boeren worden gestimuleerd om pas na het bloei- en broedseizoen te maaien. Maar ook dat ze gefaseerd maaien, zodat er altijd begroeiing zoals bloeiende planten aanwezig zijn. Boeren worden ook aangemoedigd om sloten niet te grondig uit te baggeren, tenzij dat echt nodig is. Zo blijven de vegetatie en de modder, waarin dieren leven, behouden. Denk bijvoorbeeld aan de grote modderkruiper die in de modder zit. “Waar enkele jaren geleden nog kale sloten lagen, zie je nu weer zwanenbloemen en dotterbloemen bloeien. En libellen vliegen er vrolijk rond.”
Meer lichtpuntjes
“Op sommige plekken gaat het zelfs iets beter met de natuur, of gaat de achteruitgang minder snel”, vertelt hij. “Vaak komt dat doordat we de natuur meer ruimte geven en minder ingrijpen.” Zo is de zeldzame heikikker op verschillende plekken in de Lopikerwaard teruggekeerd. Ook de komst van de wolf, hoe controversieel dat onderwerp ook is, is in principe een goed teken: het laat zien dat de natuur robuuster wordt. En er zijn nog meer positieve signalen: de otter wordt weer vaker gezien, bijvoorbeeld in de Kromme Nieuwe Rijn. Ook zijn een aantal vogelsoorten, zoals de ijsvogel, purperreiger en diverse spechtensoorten de afgelopen jaren flink toegenomen.
Video: Noémy van der Weijden.
Foto: Jennifer Lijcklama a Nijeholt
