NIEUWEGEIN/IJSSELSTEIN – Actiegroep Dolle Mina’s demonstreert donderdagmiddag 9 juli bij de rechtbank in Utrecht naar aanleiding van de vrijspraak van de twee mannen die werden verdacht van de verkrachting van een 17-jarig meisje uit Nieuwegein. De zaak begon na een avond uit in een café in IJsselstein en leidde vorige week tot een vrijspraak van beide verdachten. lees hier meer over hoe die avond verliep.

De rechtbank oordeelde dat de verklaring van het meisje betrouwbaar is en dat vaststaat dat er seksuele handelingen hebben plaatsgevonden. Toch sprak de rechtbank de twee mannen vrij, omdat niet wettig en overtuigend kon worden bewezen dat het meisje zich op dat moment in een ‘bijzonder kwetsbare positie’ bevond. Dat was volgens de tenlastelegging noodzakelijk voor een veroordeling. Die uitspraak is voor de Dolle Mina’s aanleiding om de straat op te gaan. Het Openbaar Ministerie heeft inmiddels aangekondigd in hoger beroep te gaan.

“Dit gaat verder dan één rechtszaak”
Volgens de actiegroep draait de demonstratie niet alleen om het slachtoffer in deze zaak, maar om alle slachtoffers van seksueel geweld. Bij het protest zijn daarom ook vrouwen aanwezig die zelf slachtoffer zijn geweest. Daarmee wil Dolle Mina’s laten zien dat slachtoffers er niet alleen voor staan. Tegelijkertijd vreest de actiegroep dat de vrijspraak de drempel om aangifte te doen verder verhoogt. Slachtoffers zouden hierdoor het gevoel kunnen krijgen dat hun verhaal uiteindelijk toch niet tot een veroordeling leidt.

Volgens Claire Derckx, de woordvoerder van Dolle Mina’s, laat de uitspraak zien hoe ingewikkeld het is om seksueel geweld juridisch te bewijzen. De actiegroep vindt dat in dit soort zaken te veel nadruk ligt op juridische begrippen als een ‘bijzonder kwetsbare positie’, waardoor de menselijke kant naar de achtergrond verdwijnt. “Als je een zaak alleen op die manier bekijkt, verlies je uit het oog dat er ook een mens achter het dossier zit. Voor alle slachtoffers van seksueel geweld is dat een zorgelijke ontwikkeling.”

“De afwezigheid van een nee is niet automatisch een ja”
Dolle Mina’s hebben vooral kritiek op de manier waarop de rechtbank volgens de actiegroep naar de zaak heeft gekeken. Volgens de organisatie lag de nadruk te veel op de vraag of het slachtoffer zich voldoende had verzet of duidelijk had aangegeven geen seks te willen. Daarmee verschuift de aandacht volgens de demonstranten van het handelen van de verdachten naar het gedrag van het slachtoffer.

De actiegroep wijst erop dat slachtoffers van seksueel geweld lang niet altijd reageren door zich fysiek te verzetten. Sommigen bevriezen of werken uit angst mee aan de situatie. “De afwezigheid van een duidelijke ‘ja’ zou genoeg moeten zijn om te weten dat iemand geen seks wil”, zegt Derckx. “Dat een slachtoffer niet terugvecht of niet voortdurend ‘nee’ zegt, betekent niet automatisch dat er sprake is van instemming.” Ook benoemd ze dat vrouwen die in zo’n situatie terugvechten sneller slachtoffer worden van femicide.

Oproep aan Politie, OM en de rechtbank
Met de demonstratie roept de actiegroep niet alleen de rechtbank, maar de hele strafrechtketen op om anders naar dit soort zaken te kijken. “Wij willen dat politie, OM, rechtbank en politiek zich realiseren dat achter iedere zaak een mens zit die hier de rest van zijn of haar leven last van heeft.” Dat het Openbaar Ministerie in hoger beroep gaat, geeft de actiegroep naar eigen zeggen hoop. “Hopelijk zorgt dat er ook voor dat we als samenleving beter leren hoe we met slachtoffers omgaan.”

Derckx sluit af met een boodschap aan slachtoffers van seksueel geweld: “Het is nooit jouw schuld. Het maakt niet uit waar je was, wat je droeg of hoe je reageerde.”

Foto: Diloba, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons