LEKSTROOMREGIO – Automobilisten uit de Lekstroomregio moeten dit weekend rekening houden met extra verkeersdrukte. Naast geplande werkzaamheden aan de A27 en een afsluiting bij knooppunt Oudenrijn naar de A2 wil klimaatactiegroep Extinction Rebellion (XR) opnieuw de A12 bij Utrecht blokkeren. Burgemeester Sharon Dijksma heeft die demonstratie verboden, maar dat is volgens XR niet mogelijk.

XR kondigde aan zaterdag opnieuw de A12 bij Utrecht te willen bezetten. De actiegroep blokkeerde dezelfde snelweg eind april ook al. Toen ontstonden lange files en hield de politie ongeveer 400 demonstranten aan. Lees hier over de spanning die dat destijds opleverde tussen de gemeente Utrecht en XR.

Burgemeester Sharon Dijksma heeft de nieuwe actie verboden. Volgens haar valt het blokkeren van een snelweg niet onder het demonstratierecht. Demonstranten worden verwezen naar het Domplein in Utrecht. Wie toch de A12 opgaat, loopt het risico te worden aangehouden. XR is het daar niet mee eens. Volgens de woordvoerder is demonstreren een grondrecht dat niet zomaar door een burgemeester kan worden verboden. “Iedere burger heeft het recht om te demonstreren. Als een burgemeester bepaalt dat dat niet meer mag, vinden wij dat een zorgwekkende ontwikkeling.”

Volgens de faculteit Rechtsgeleerdheid van de Universiteit Groningen en Beleidsregel demonstratierecht 2025 zou dat echter wel binnen het recht van een burgemeester vallen, maar alleen als uiterste redmiddel en uitsluitend om redenen van openbare orde, verkeersveiligheid of volksgezondheid. De inhoud van een demonstratie mag daarbij nooit de reden voor een verbod zijn.

XR: “Juist op de snelweg krijgt een demonstratie aandacht”
Volgens XR is een snelwegblokkade juist nodig om aandacht te krijgen voor de boodschap. “Een demonstratie op het Domplein haalt nauwelijks het nieuws. Demonstreren draait er juist om dat je aandacht vraagt voor een maatschappelijk probleem. Als je alleen mag demonstreren op de plekken die de overheid aanwijst, ondermijnt dat het demonstratierecht.”

Dat de actie samenvalt met grote wegwerkzaamheden noemt XR toeval, maar volgens de woordvoerder komt het de zichtbaarheid van de demonstratie wel ten goede. Ook reageert de actiegroep op kritiek van automobilisten die door de actie mogelijk in de file komen te staan. “Wij begrijpen dat mensen hinder ervaren, maar wij voeren actie tegen veel grotere problemen, zoals klimaatverandering en de genocide in Gaza. Daarom blijven we demonstreren. En als automobilisten het echt zo vervelend vinden om in de file te staan, kunnen ze ook altijd nog de fiets pakken. Dat is nog beter voor het milieu ook.”

Volgens XR zijn demonstranten bovendien getraind om hulpdiensten altijd doorgang te verlenen. Iets wat een punt van discussie was tussen Politie Midden-Nederland en XR bij de demonstratie van april, lees daar hier meer over.

Wegwerkzaamheden maken omleidingen drukker
Naast de aangekondigde demonstratie zijn er dit weekend ook meerdere afsluitingen op de snelwegen rondom de regio: de A27 blijft tot en met 17 juli in beide richtingen afgesloten tussen knooppunt Gorinchem en knooppunt Everdingen. Verkeer richting Utrecht en Breda worden omgeleid via de A15 en A2.

Daarnaast is van vrijdagavond 21.00 uur tot maandagochtend 05.00 uur in knooppunt Oudenrijn de verbindingsboog van de A12 vanuit Den Haag naar de A2 richting ‘s-Hertogenbosch afgesloten. Rijkswaterstaat verwacht daar een extra reistijd van ongeveer een uur, maar neemt de eventuele extra drukte op de weg door de demonstratie niet mee in die berekening.

Volg de officiële omleidingen
Rijkswaterstaat kan nog niet voorspellen hoeveel extra drukte de combinatie van de demonstratie en de wegwerkzaamheden precies zal veroorzaken. Wel adviseert de wegbeheerder automobilisten om voor vertrek de actuele verkeersinformatie te controleren en de aangegeven omleidingsroutes te volgen. Ook raadt Rijkswaterstaat af om massaal via provinciale of lokale wegen binnendoor te rijden. Dat verplaatst de verkeersproblemen volgens de wegbeheerder alleen maar naar andere wegen. Zo probeert Rijkswaterstaat de problemen op de dorpswegen van de Lekstroomregio te beperken. De gemeente IJsselstein heeft aangekondigd de Noord-IJsseldijk en de achtersloot – met uitzondering van bestemmingsverkeer – af te sluiten, om sluipverkeer en andere verkeershinder te voorkomen.

Hoewel de demonstratie is verboden, houdt Rijkswaterstaat met de gemeente Utrecht en de politie de situatie nauwlettend in de gaten.

Foto: XR