LEKSTROOM REGIO – Niet alleen veel mensen hadden last van de hitte; ook de vissen leden eronder. In verschillende ondiepe oppervlaktewateren, zoals vijvers en (boeren)slootjes, zijn vorige week vissen overleden in de lekstroomregio. De hitte en hevige onweersbuien werden hen fataal.

“De snoek overlijdt het snelst onder dit soort extreme omstandigheden”, vertelt Joost Vos van Hengelsportvereniging HSV Lopikerwaard. “Die vis is het meest kwetsbaar, dus het is ergens logisch dat juist die als eerste sterft.”

Hoewel het een bekend en natuurlijk gevolg van dit soort weersomstandigheden is, schrik je volgens Vos toch als je meerdere vissen ziet drijven. “De vissen zijn niet ziek, maar zijn gestikt. Om hoeveel vissen het precies gaat, is moeilijk te zeggen.”

Bij HSV Lopikerwaard kwamen de afgelopen dagen meldingen binnen van zowel vissers als bezorgde wandelaars. “Gelukkig zijn het er niet heel veel, maar we hebben wel veel boerenslootjes in onze regio en ander stil water. Sommige wateren hebben gelukkig stroming of bijvoorbeeld fonteinen, die extra zuurstof in het water brengen. Ook kun je zuurstofrijk water toevoegen, maar daar moeten we voorzichtig mee omgaan. Onze zoetwatervoorraad is beperkt.”

Rivierkreeften
Een andere factor die meespeelt bij het zuurstoftekort is de plaag van de Amerikaanse rivierkreeft. Deze dieren eten veel waterplanten en ander groen langs de oevers, waardoor er minder zuurstof in het water beschikbaar is.

Ook hevige regenbuien hebben invloed. “Binnen een uur kan dat al effect hebben op de waterkwaliteit. Er spoelt grond het water in, waardoor extra bacteriën ontstaan. Die bacteriën verbruiken op hun beurt weer zuurstof. Al die omstandigheden bij elkaar zorgen ervoor dat vissen in de problemen komen”, zegt Vos.

Minder grote gevolgen in de steden
Water- en visstandbeheerder Tristan Trofimowicz heeft in de regio Nieuwegein tijdens de warme periode voor de zekerheid extra controles uitgevoerd. Daarbij werden relatief weinig dode vissen aangetroffen, vertelt Trofimowicz , die verbonden is aan hengelvereniging De Vaart Poscar in Nieuwegein.

Een van de verklaringen is volgens Trofimowicz dat de stedelijke wateren vaak dieper zijn. Daarnaast heeft de gemeente in 2024 veel watergangen uitgebaggerd. “Dat kan onder extreme omstandigheden een positieve bijdrage leveren.”

Toekomstbeeld
Het weer wordt steeds extremer in Nederland. Daardoor zullen situaties als deze waarschijnlijk vaker voorkomen, denkt Vos. Wat moet je doen als je een vis naar lucht ziet happen? “Je kunt helaas niet heel veel doen. Mogelijk kun je de brandweer inschakelen om meer stroming in het water te creëren. Maar niet voor elke happende vis de brandweer bellen, hoor, dan hebben ze het veel te druk.” Vos vertelt dat ook de landelijke Sportvisserij Nederland over pompen beschikt waarmee water eventueel kan worden rondgepompt. Die zou je ook nog eventueel kunnen inschakelen.”

Opruimen van dode vissen
Op veel plekken is de gemeente verantwoordelijk voor het opruimen van dode vissen, al bereiken lang niet alle vissen de oppervlakte. Maar ook kun je een melding maken bij de lokale hengelsportverenigingen, die contact hebben met Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden (HDSR); deze beheert veel van de wateren in de lekstroomregio.” Het HDSR voert ook metingen uit naar het zuurstofgehalte en de watertemperatuur en houden de situatie nauw in de gaten, laten zij weten.

Beeld: Joost Vos