LEKSTROOM REGIO – De nieuwe Utrechtse grondstoffenmonitor moet gemeenten helpen om slimmer om te gaan met afval en grondstoffen. Vooral in gemeenten als Houten en Nieuwegein wordt de nieuwe grondstoffenmonitor – ook wel een dashboard – gezien als een kans om meer grondstoffen te besparen, voor een meer circulaire economie.
De provincie Utrecht stelde de monitor op die laat zien hoeveel grondstoffen we gebruiken, waar afval ontstaat en welke materialen schaars zijn. Die informatie is volgens de Provincie hard nodig om stappen te zetten richting een circulaire economie.
Houten: van inzicht naar actie
In Houten wordt de monitor direct gekoppeld aan de ambitie om in 2040 volledig circulair te zijn, laat zij weten. “De inzichten laten zien waar de grootste impact zit, bijvoorbeeld in materiaalgebruik en afhankelijkheid van schaarse grondstoffen”, laat de gemeente weten. Die informatie zetten ze om in actieplannen.
Sterker nog: er gebeurt al veel in Houten rondom hergebruik en afvalvermindering. Zo daalde het restafval het afgelopen jaar met ongeveer drie procent en zijn er verschillende lokale initiatieven actief. Denk aan de bekende repaircafés, maar ook tal van en projecten rondom de hergebruik van materialen. “De vertaling naar concrete initiatieven is essentieel”, benadrukt de gemeente. “Samenwerking met ondernemers en inwoners is daarbij onmisbaar.”
Nieuwegein: focus op bouw en aanbestedingen
Ook in Nieuwegein sluiten de uitkomsten van de monitor aan bij eerder onderzoek. Eerder bleek al dat het grootste deel van de grondstoffen in Nieuwegein in de bouw wordt gebruikt. “Dat komt doordat er veel wordt gebouwd en een groot deel van de openbare ruimte verouderd is.”
Daarom richt Nieuwegein zich vooral op circulair bouwen. “We focussen op aanbestedingen, betere afvalinzameling en regels voor bouwprojecten. Daar hebben we als gemeente zelf de meeste invloed.”
Eerste stap, nog niet compleet
De grondstoffenmonitor geeft voorlopig vooral een beeld op provinciaal niveau. Gemeentelijke details zijn nog beperkt beschikbaar, maar daar wordt aan gewerkt. Volgens Jiri Glaap van de provincie is dat logisch. “Dit is de eerste stap. Circulariteit is complex om te meten, maar dit geeft al een goed beeld van waar we staan”, legt hij uit. “Het is echt bedoeld als een tool waarmee gemeenten zelf aan de slag kunnen.”
Meer dan recycling
Maar let op: de monitor laat zien dat recycling alleen niet genoeg is. Zelfs als al het afval wordt hergebruikt, is dat nog maar genoeg voor een deel van de vraag naar grondstoffen. Dat betekent dat Houten en Nieuwegein breder moeten kijken: minder grondstoffen gebruiken, producten langer inzetten en slimmer hergebruiken.
foto: Mumtahina Rahman, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons
