LEKSTROOM REGIO – De zomers in Nederland worden warmer en hittegolven komen vaker voor. Dat leidt tot hogere temperaturen in bebouwde gebieden met veel steen en weinig groen. “De gemeente Nieuwegein loopt voorop in de aanpak van deze zogeheten hittestress”, laat de provincie weten. Maar ook Houten, IJsselstein en Lopik nemen maatregelen.
Langdurige hitte kan leiden tot gezondheidsproblemen, vooral bij ouderen, jonge kinderen en mensen met een kwetsbare gezondheid. Daarnaast veroorzaakt het schade aan infrastructuur en natuur.
Van hitteplan tot groene schoolpleinen
Door die oplopende temperaturen blijft het op warme dagen in veel huizen lang heet. Uit een enquête van ANP en Kieskompas onder bijna 20.000 mensen blijkt dat ruim een derde van de Nederlanders vindt dat hun woning niet goed bestand is tegen hitte.
Nieuwegein: lokaal én integraal plan
Nieuwegein stelde samen met de provincie Utrecht een lokaal hitteplan op. Dat beschrijft hoe kwetsbare inwoners voorafgaand en tijdens een hittegolf bereikt kunnen worden, bijvoorbeeld via welzijnsorganisaties, buurtpleinen en de bibliotheek. Beleidsadviseur Anke Abbink: “Doordat we zo’n plan hebben, ontstaat er meer urgentie, ook in de gezondheidssector. De samenwerking met de provincie is waardevol: zij denken mee, delen kennis en helpen financieel.”
Focus op gebouwen
De gemeente Nieuwegein werkt daarnaast aan een integraal plan waarin ook gebouwen worden meegenomen. Subsidies voor groene daken en zonwering zijn populair, stadspashouders kunnen gratis hun tuin vergroenen en gebruikmaken van de tegeltaxi. “We proberen hitte bijvoorbeeld ook zoveel mogelijk mee te nemen in de warmteplannen voor de wijken”, legt Laurens van Miltenburg, beleidsadviseur Klimaatadaptatie bij de gemeente Nieuwegein uit. “Daarbij kijken we niet alleen naar hoe we woningen verwarmen, maar juist ook naar de toenemende behoefte aan koelte in de zomer.” Via een vragenlijst brengt de gemeente in kaart waar inwoners hitte het meest ervaren, zodat daar extra groen en schaduw kan komen.
Houten: klimaatadaptatie en extra bomen
Houten werkt aan een Klimaatadaptatieplan 2022–2027, met maatregelen tegen hittestress, droogte en wateroverlast. Er is een lokaal hitteplan voor kwetsbare groepen en jaarlijks budget voor het planten van extra bomen. Een ‘gap-analyse’ helpt om het plan te verbeteren, met een tussenevaluatie in 2025.
IJsselstein: lokaal plan via LIFE-IP-programma
IJsselstein heeft, net als Nieuwegein en Houten, via het LIFE-IP Klimaatadaptatieprogramma een lokaal hitteplan en bijbehorende uitvoeringsmaatregelen opgesteld. Het LIFE-IP programma omvat verschillende projecten, verspreid over Nederland, die zich richten op diverse aspecten van klimaatadaptatie. Evaluatie van deze plannen moet helpen om het beleid te versterken en kennis te delen tussen gemeenten.
Lopik: vooral inzet op warmtetransitie
Lopik richt zich momenteel vooral op de warmtetransitie. In de Transitievisie Warmte staan maatregelen als woningisolatie en de inzet van individuele warmtepompen. Hittestress staat daar minder expliciet op de agenda, maar maatregelen tegen opwarming van woningen dragen indirect wel bij.
De provincie Utrecht ondersteunt de Lekstroomgemeenten via het programma Klimaatadaptatie 2025–2028. Met gezamenlijke inzet willen de gemeenten voorbereid zijn op steeds extremere zomers en de leefbaarheid in de regio behouden.
Foto: Gemeente Nieuwegein
