LEKSTROOM REGIO – Inwoners oriënteren zich op de komende gemeenteraadsverkiezingen van woensdag 18 maart door verschillende stemwijzers in te vullen. Inmiddels blijken er echter ook foutieve AI-stemwijzers in omloop te zijn, die soms zelfs partijen aanraden die niet bestaan.
In de Lekstroomgemeenten zijn vooralsnog geen klachten binnengekomen van inwoners die via AI-stemhulpen onjuiste informatie kregen, laten de verschillende gemeenten weten in een rondgang van de redactie. Wel wijzen zij allemaal op het belang van het gebruik van een betrouwbare stemwijzer.
Onbetrouwbare AI-tools
Meerdere platforms, waaronder de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), de koepelorganisatie van alle gemeenten, waarschuwen voor deze AI-stemhulpen. In sommige stemwijzers zijn niet alleen feitelijke onjuistheden ontdekt, ze bevatten ook misleidende stellingen of adviseren niet-bestaande politieke partijen.
RTV Utrecht meldde eerder dat de website keus.nl inmiddels offline is gehaald. De maker van de AI-stemhulp ontving meerdere klachten en zelfs doodsbedreigingen. De woordvoerder van de VNG zegt: “We vinden het een gevaarlijk experiment van de maker. Gelukkig is die maker inmiddels ook tot dat inzicht gekomen. Zijn AI-stemhulp bleek de kiezer op een negatieve manier te beïnvloeden en het democratisch proces in gevaar te brengen. AI is mooi, maar je moet informatie altijd zelf controleren en kritisch blijven.”
Aanbevelingen vanuit Nieuwegein en IJsselstein
Een woordvoerder in Nieuwegein reageert: “Wij raden de kieswijzer Stemwijzer.nl aan. Deze is opgesteld in samenwerking met alle deelnemende politieke partijen en is feitelijk correct. Bovendien kunnen alle deelnemende partijen als mogelijke match uit de stemwijzer komen.” Dat laatste is belangrijk, omdat sommige AI-tools bepaalde politieke partijen vaker naar voren zouden schuiven in verhouding tot andere lokale partijen.
In IJsselstein hebben de zes deelnemende politieke partijen gezamenlijk een Kieskompas samengesteld. De woordvoerder zegt: “Wij hebben geen voorkeur voor welke digitale stemhulp kiesgerechtigden gebruiken. Belangrijk is dat zij zich op een betrouwbare, gevalideerde en diverse manier kunnen oriënteren op de standpunten van politieke partijen om hun stem te bepalen.”
Beeld: Pexels
