LEKSTROOM REGIO – Voor iedereen die na de zomer opgelucht ademhaalt omdat er tijdelijk minder insecten zijn, is er slecht nieuws: een van de grotere en gevaarlijkere beestjes, de Aziatische hoornaar, is vanaf 1 oktober 130 keer gespot in de regio. Wel goed nieuws uit Houten, waar het insect minder vaak werd waargenomen dan vorig jaar (acht in plaats van 66 keer).
Volgens Casper Baan, directeur van de Nederlandse Bijenhoudersvereniging, is de aanwezigheid van de hoornaar alarmerend: “De hoornaar is een invasieve exoot. Hij hoort hier niet. Hij is slecht voor de volksgezondheid en verdedigend ingesteld: als je te dicht bij hun nest komt, kunnen ze je aanvallen.”
Dat is zorgwekkend want onze reactie op het gif is heftiger dan bij normale wespen. Baan: “Uit literatuurstudie blijkt: voor een volwassene kunnen twaalf steken dodelijk zijn. Voor kinderen zijn dat zelfs maar vijf steken.” Daarnaast vormt de hoornaar een aanslag op de biodiversiteit: hij jaagt op bestuivende insecten zoals de honingbij. Dat zorgt voor minder bestuiving en minder honingoogst.
Snelle verspreiding
De rover kan zich snel verspreiden omdat hij, anders dan in zijn oorspronkelijke leefgebied Azië, weinig natuurlijke vijanden heeft. “Uit een nest komen vijf tot zeven koninginnen voort”, aldus Baan. “Op het moment dat een nest, dat kan oplopen tot 30.000 werkers, op jacht gaat, moorden ze hele gebieden uit. Dat heeft invloed op appeloogst, perenoogst en bloeiende planten.” Om een idee te geven: in stedelijke gebieden kan de hoornaar tot twaalf van die nesten per vierkante kilometer creëren.
Zelf een nest spotten
Aan iedereen die nu op jacht wil, raadt Baan aan niet zelf met een nest aan de slag te gaan. “De hoornaar verdedigt zijn nest agressief”, legt hij uit. “Professionele bedrijven of imkers kunnen ze verwijderen: die hebben een opleiding gevolgd en ze dragen beschermende kleding. Met de stofzuigermethode, waarbij een industriële stofzuiger is omgebouwd, kan een imkervereniging tot 35 meter een nest leeg halen.”
Bewoners kunnen wel helpen nesten op te sporen. Baan: “In het voorjaar is dat belangrijk, zo kunnen we voorkomen dat koninginnen zich vermenigvuldigen. Daar gaan we ook een campagne voor opzetten.” In het voorjaar bouwen de insecten lage nesten, bijvoorbeeld in schuren. “In de zomer trekken ze de bomen in en bouwen ze een zomernest. Dat kan tot 20/30 meter hoog zitten”, vertelt Baan.
In deze herfstperiode vallen de nesten op, omdat de bomen bladeren verliezen. “Ze vormen een grote bol, een nest kan het formaat skippybal worden”, aldus Baan. De hoornaar zelf is een relatief grote wesp-achtige, circa 2 tot 2,5 cm lang, met roodgekleurd achterlijf en gele poten.
Nesten kunnen worden gemeld bij waarneming.nl.
Foto: Wikimedia Commons ter illustratie
