LEKSTROOM REGIO – Het risico om parkinson te krijgen ligt in de Lekstroomregio overal op of iets boven het landelijk gemiddelde. Het risico is het grootst als je man bent, ouder dan 75, woont in een noordelijke provincie en een hoge sociaaleconomische positie hebt. Dat blijkt uit onderzoek van Universiteit Utrecht (UU) en Radboudumc, die voor het eerst een landelijk overzicht maakten van parkinson in Nederland.

De onderzoekers keken naar de cijfers tussen 2017 en 2022. De regionale verschillen zijn moeilijk eenduidig te verklaren. Het risico op parkinson wordt over tientallen jaren opgebouwd en is van meerdere factoren afhankelijk, waaronder luchtvervuiling en blootstelling aan pesticiden. Dat kan binnen één regio sterk verschillen.

Een mogelijke verklaring voor het feit dat mannen het vaker krijgen dan vrouwen is dat vrouwelijke hormonen deels kunnen beschermen. Mannen zijn of waren ook vaker blootgesteld aan schadelijke stoffen via hun werk. Het aantal van 3700 nieuwe diagnoses per jaar bleef in die onderzoeksperiode stabiel. Het totale aantal mensen met de ziekte nam wel toe. Dat komt doordat mensen langer leven met de ziekte.

Boksen
Een van de initiatieven die daaraan bijdraagt is bokslessen voor parkinsonpatiënten. ZorgSpectrum biedt die lessen aan in Nieuwegein en Houten. “In boksen zitten heel veel elementen die je bij parkinson moet trainen”, vertelt oefentherapeut Samantha van Eesteren. “Spierkracht, conditie, balans, reactiesnelheid en meerdere dingen tegelijk doen.” Maar vooral: heel veel plezier. “Zodra mensen de handschoenen aandoen, krijgen ze het gevoel: ik heb nu kracht om te sporten en kan de ziekte even vergeten.”

Een boksring komt er niet aan te pas: de patiënten doen oefeningen tegen bokspalen of -zakken, of lichtgevende apparaten waar ze naar moeten slaan. En ze doen HIIT-training: een minuut lang hard slaan met een hoge hartslag. “Het is bewezen dat je nieuwe verbindingen aanmaakt in je hersenen als je dat heel intensief doet.” En naast dat sporten ziet Van Eesteren vriendschappen ontstaan. “Met hun eigen vrienden gaan gesprekken vaak te snel. Bij deze groep ligt het tempo lager, dus kunnen ze lekker hun ding vertellen.”

Parkinson Café
Dat onderlinge contact is ook precies de opzet van het maandelijkse Parkinson Café in Fort Vreeswijk. Dat trekt telkens tussen de 60 en 85 bezoekers. Debby van Rhijn is gezondheidszorgpsycholoog bij ZorgSpectrum en zag het bezoekersaantal in de twaalf jaar dat het bestaat alleen maar toenemen. “Het merendeel van de bezoekers is tussen de 60 en 70 jaar”, vertelt ze. Dat is de leeftijd waarop de ziekte over het algemeen begint. “Maar in mijn praktijk zie ik ook jongere mensen, van rond de 50, of laatst zelfs iemand van 38.”

Waar parkinson vroeger vooral bekend stond als de ‘trilziekte’, weten tegenwoordig meer mensen dat er bij de ziekte ook veel mentale klachten komen. “Je kunt gevoeliger worden voor stress, prikkels. Je kunt somberder raken of minder goed nadenken of onthouden”, vertelt Van Rhijn. “Daarnaast doet het veel met je lichaam: je lijf wordt stijver en je reuk wordt slechter.” Met het Parkinson Café willen de experts mensen van goede informatie voorzien en ze ervaringen laten uitwisselen.

Foto: Pexels