LEKSTROOMREGIO – De vaccinatiegraad onder kinderen blijft in meerdere gemeenten in de Lekstroomregio dalen. Nieuwe cijfers van het RIVM laten zien dat onder meer in Nieuwegein, IJsselstein en Lopik verschillende vaccinaties onder de door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) geadviseerde vaccinatiegraad van 90 procent uitkomen. De GGD Regio Utrecht maakt zich zorgen over die ontwikkeling. “Hoe lager de vaccinatiegraad, hoe groter het risico op uitbraken van infectieziekten.”

Voor de meeste vaccinaties geldt dat minimaal 90 procent van de doelgroep gevaccineerd moet zijn om voldoende groepsbescherming te behouden. Voor mazelen ligt die grens zelfs op 95 procent, omdat het virus zeer besmettelijk is.

Uit de nieuwste regionale cijfers blijkt dat de DKTP-vaccinatie (tegen difterie, kinkhoest, tetanus en polio) op tweejarige leeftijd in Houten met 93,2 procent nog boven de WHO-norm ligt. In de andere Lekstroomgemeenten is dat niet het geval. In IJsselstein ligt de vaccinatiegraad op 89,1 procent, terwijl Nieuwegein uitkomt op 85,1 procent. Ook Lopik blijft onder de norm met 87,5 procent.

Mazelen en kinkhoest vormen risico
Volgens de GGD zijn vooral mazelen en kinkhoest ziekten die opnieuw kunnen opduiken als minder kinderen worden ingeënt. “Mazelen is één van de meest besmettelijke virussen. Wereldwijd komt de ziekte veel voor, ook in vakantielanden, waardoor het virus ook in Nederland kan worden geïntroduceerd”, legt een woordvoerder van GGD Regio Utrecht uit.

Ook kinkhoest blijft een belangrijke zorg. “Jonge baby’s kunnen daar ernstig ziek van worden of zelfs overlijden. Vaccinatie kan dat voorkomen.” De zorgen zijn niet alleen theoretisch. In 2025 waren er in Nederland meerdere mazelenclusters, vooral rond basisscholen met een lage vaccinatiegraad. Volgens de GGD bestaat ook in de toekomst het risico op soortgelijke uitbraken.

Vertrouwen en desinformatie
Volgens de GGD spelen meerdere factoren een rol bij de dalende vaccinatiegraad. “De oorzaken hebben meestal te maken met een dalend vertrouwen in vaccins en instituties zoals de overheid en de wetenschap. Sommige ouders twijfelen aan het nut en de noodzaak van vaccineren. Ook kan online misinformatie die twijfels versterken.”

Daarnaast zijn er ouders die vaccineren minder belangrijk vinden of waarbij praktische omstandigheden ervoor zorgen dat afspraken worden gemist. Om de vaccinatiegraad te verhogen zet de GGD onder meer in op herinneringsuitnodigingen, inhaalspreekuren, speciale angstspreekuren en extra ondersteuning voor specifieke doelgroepen.

Ernstige gevolgen bij verdere daling
De GGD legt uit dat het risico op uitbraken toe neemt als de vaccinatiegraad de komende jaren verder daalt. “Hoe minder kinderen gevaccineerd worden, hoe groter de kans dat infectieziekten zich kunnen verspreiden. Een lage vaccinatiegraad kan op latere leeftijd ook leiden tot meer gevallen van meningokokkenziekte en HPV-gerelateerde kanker.”

Foto: City of Detroit, Public domain, via Wikimedia Commons