LEKSTROOM REGIO – Ondanks de financiële lasten en het gebrek aan subsidies voor heel veel gemeentelijke monumenten, zijn er nog altijd mensen met liefde en toewijding een stukje geschiedenis levend houden. In Houten doen buren Reinder Beurskens en Roelof Boersma, samen met Boersma’s zoon, dat. Zij delen het gemeentelijke monument de boerderij op de hoek van de Lobbendijk en de Oud Wulfseweg, een 17e-eeuwse dwarshuisboerderij.
“Het is prachtig om in een monument te wonen”, vertelt Beurskens. Toen hij vier jaar geleden samen met de buren introk, bleek het pand in nog slechtere staat te verkeren dan eerst duidelijk. “Ik had bij lange na niet door hoeveel kosten dit monument met zich mee zou brengen.” Vrijwel de hele constructie moest worden aangepakt: muren, vloeren, plafonds en zelfs het volledige dak moest worden gerestaureerd. Alleen de vervanging van het dak kostte al bijna twee ton.
Een duur project
Hun verhaal staat niet op zichzelf: veel monumenteigenaren moeten voortdurend moeilijke afwegingen maken. Moeten ze het pand verduurzamen, restaureren of toch maar verkopen? En zeker wanneer de financiële offers hoog zijn, is dit geen vanzelfsprekende keuze. Want lang niet ieder gemeentelijk monument komt in aanmerking voor subsidie.
Geen subsidie
Boersma liep daar meermaals tegenaan. “Voordat je sommige vergunningen krijgt, moet je onderzoek laten doen. Dat kan zomaar 50.000 euro kosten, en daar krijg je dan géén subsidie voor.” Ook het systeem rondom subsidie voor restauraties is lang niet optimaal. “Er wordt gekeken naar de oorspronkelijke functie van een ruimte. Een inpandige berging die wij nu als woonruimte gebruiken, telt dan gewoon niet mee. Dat voelt heel onlogisch.”
Liefde voor het monument
Toch overheerst ook trots. Boersma, inmiddels op wat hij zelf ‘zijn oude dag’ noemt, ging dit project met volle overtuiging aan. “Het is geweldig dat je hier mag wonen. Elke dag genieten we ervan. Misschien kunnen we ooit meedoen aan de Open Monumentendag om te laten zien wat we ervan hebben gemaakt.”
Een fulltime project
Tot die tijd moet er nog veel gebeuren. Beurskens besloot zelfs zijn baan op te zeggen om zich volledig op het monument te richten. Samen met zijn vrouw die werkt konden ze dat regelen.
Maar hij vindt het vreemd dat ze, ondanks de status van gemeentelijk monument, geen recht hebben op allerlei subsidiepotjes. “Het zou misschien al helpen als er bijvoorbeeld geen WOZ-belasting was, of als we bepaalde btw-verplichtingen niet meer hadden. Een beetje steun vanuit de gemeente zou echt welkom zijn. Al is het maar een bloemetje op z’n tijd.”
Op dit moment kost elke stap in het restauratieproces namelijk veel tijd en expertise. Je kunt niet zomaar naar de Gamma, vertelt Beurskens. “De materialen daar zijn niet geschikt voor een monument. En gewone vakmensen kun je vaak niet inzetten. Die slopen de boel te makkelijk. Juist dan gaat de historische waarde verloren.”
Historische waarde
Juist die waarde is voor veel monumenteigenaren de drijvende kracht achter de inzet. Toch is het jammer dat die waarde heel praktisch niet door de overheid lijkt te worden erkend. Reinder: “Zonde, want uiteindelijk is de historische waarde veel meer waard dan de financiële lasten.”
Foto: Reinder Beurskens
