Zonder Lopik was er geen televisie geweest: dit is waarom

LOPIK/IJSSELSTEIN – Op 2 oktober 1951, vandaag precies 75 jaar geleden, zetten nieuwsgierige Nederlanders hun televisies aan om de allereerste uitzending van het land te zien. Die was niet mogelijk geweest zonder de spiksplinternieuwe zendmast in Lopik. Maar die kwam er niet zomaar.

Het waren de vroege jaren ’50 en het nieuwe medium, de televisie, stond op het punt in de Nederlandse huiskamers te komen. Om beeld goed en wel te laten zien, was een zendmast nodig: 200 meter hoog, met een antenne van nog ruim twintig meter er bovenop. De zendmast moest eigenlijk in het Gooi komen. Daar zaten namelijk al verschillende studio’s, bijvoorbeeld Studio Irene in Bussum. Die diende 75 jaar geleden als het decor voor de allereerste tv-uitzending. Maar in het Gooi was één cruciaal probleem. Luchthaven Schiphol lag er namelijk niet al te ver vanaf. De zendmast mocht daar daarom niet hoger worden dan zestig meter, anders zou dat gevaarlijk kunnen worden voor laagvliegende vliegtuigen. Daarom werd besloten om een nieuwe locatie te zoeken. Ergens waar de zendmast met zijn bereik van 65 kilometer zo veel mogelijk “kijkers” (wat door kranten toen nog tussen aanhalingstekens werd gezet) moest kunnen bereiken. Dat werd Lopik.

‘Draadloze beelden in de ether’
En dus pakten arbeiders in Lopik de scheppen op en begonnen met graven. De mast werd ondertussen in Duitsland gebouwd. De eerste tien stukken van tien meter, allemaal 3,5 ton zwaar, werden in september 1950 met boten via de Lek naar Lopik gebracht. Daar werden de onderdelen in elkaar gezet. “In december zal de hoge, slanke televisiemast boven het Utrechtse landschap uitrijzen”, zei de presentator van bioscoopjournaal het Polygoonjournaal. “Maar wanneer hij zijn draadloze beelden de ether in zal sturen is nog niet bekend.” In januari 1951 was de zendmast zo goed als af. Het was toen het hoogste bouwwerk van Nederland. De eerste uitzending volgde tien maanden later.

Sabotage
Het einde van de bouw zou het begin moeten zijn van het televisietijdperk. Maar in Lopik zelf zorgde het einde van de werkzaamheden nog voor de nodige ophef. Tijdens de bouw werd meerdere keren ’s nachts schade aangericht aan de mast. Met een schroevendraaier werd in januari bijvoorbeeld de antenne kapotgemaakt die nog bovenop de toren moest worden gehesen. “Daarop is men in de mast gaan posten”, schreef het Nieuwsblad van het Noorden. De daders, de 32-jarige P. en de 25-jarige De B., werden betrapt en aangehouden. Zij bekenden de daad: ze waren namelijk bang voor de naderende werkloosheid als de zendmast eenmaal af was.

‘Hij staat in IJsselstein!’
Voor de oplettende IJsselsteiner: dit artikel gaat over een andere toren dan de Gerbrandytoren. De zendmast in Lopik zond bij de eerste uitzending in 1951 uit naar zo’n 500 toestellen door heel Nederland. Dat aantal televisies steeg in de jaren daarna explosief. Daar was de zendmast niet op ingericht. In 1961 werd daarom de Gerbrandytoren in gebruik genomen, die met modernere techniek veel meer aankon. Een jaar later ging de zendmast van Lopik tegen de vlakte. Overigens stond ook de zendmast van Lopik op grondgebied van IJsselstein. Op het Paardenveld, om precies te zijn.

Dit is het nieuws van RTV Utrecht.

Foto: De zendmast in aanbouw, Wikimedia Commons

Heb jij nieuws uit de regio of een tip? Mail ons op redactie@omroeplekstroom.nl.

Bericht delen

Facebook
Twitter
LinkedIn
WhatsApp

Meer nieuws

Meest gelezen deze week

Actuele video

YouTube player

Rondom Lekstroom

Live op de radio

Podcast

Werken bij de omroep?

ik heb een

TIP voor de redactie

Nieuws voortaan ook via onze app?

DOWNLOAD ONZE APP

Wil je als eerste op de hoogte zijn van het nieuws in je regio, download dan onze nieuwsapp.
 Naast het laatste nieuws ook veel andere nuttige zaken.
Luister naar onze radio, bekijk onze video’s en nog veel meer.

Stuur een bericht aan de radiostudio

Ik heb en vraag of verzoek

Ja, ik wil vrijwilliger worden bij omroep Lekstroom

Stuur mij een intake formulier

video
play-sharp-fill